Amsterdam

4.862 CORONA-BESMETTINGEN

Rationeel

LEEFTIJD: 20

RELATIESTATUS: Alleenstaande student

WOONSTATUS: Studio-appartement

OPPERVLAKTE: 25 m²

BESCHRIJVING WONING: Typische studioruimte voor een student. Inkom, keuken, slaapkamer, leef-/werkruimte als één grote ruimte. Sanitair apart. Klein balkon aan de leefruimte, met zicht op de straat. Gemeenschappelijke (binnen)tuin. Gebouw bevat 5 studio’s, allen van gelijke omvang en opbouw. Gelegen buiten het historische centrum.

STAD: Amsterdam

OPPERVLAKTE: 219,49 km²

AANTAL INWONERS: 869.709

AANTAL INWONERS PER OPPERVLAK: 5.255 inw/km² (vergelijking: Leuven → 1778,46 inw/km²)

PUBLIEKE FUNCTIES IN DE NABIJE OMGEVING: winkelstraat, McDonald’s, musea, overvloed aan gezellige cafés, allerlei winkels, restaurants, buurtmarktjes, toeristische attracties alom, geen ziekenhuis te bespeuren?

BESCHRIJVING STAD: Echte wereldstad. Toeristische buurten afgewisseld met woon-/studentenbuurten. Verscheidene parken. Oude straten liggen nog volgens het typisch grachtenpatroon van vroeger. Vele architecturale eyecatchers. Kwalitatieve fietspaden. Auto’s niet merkbaar. Veel evenementenhallen/-zalen. Grachten die de publieke ruimte indelen. Gezellige oude/smalle straten. Goede infrastructuur voor fietsers en voetgangers. Duidelijk onderscheid tussen historische binnenstad aan het IJ en modernistische stad buiten de Singelgracht. Dichtbevolkte stad.

TOTAAL AANTAL CORONABESMETTINGEN: 4.862

TOTAAL AANTAL CORONADODEN: 342

(gemeld op 31/10/2020)

De afbeelding kan niet weergegeven worden Figuur 2 - Nolliplan Amsterdam via https://www.pinterest.com/pin/193232640243186944/

Gevoel

De maatregelen die in Nederland genomen waren, vond ik een beetje absurd. Net zoals in de meeste Noord-Europese landen, is het virus voornamelijk meegekomen met de vakantiegangers in midden-februari. Zij keerden terug van een ski-/carnaval-vakantie in de Alpen. Begin maart kondigde Premier Mark Rutten de eerste officiële maatregelen aan: handen wassen, ellenboog niezen of hoesten, enkel papieren zakdoekjes. "U kunt voet zoenen of ellenbogen stoten, wat u ook wilt", zegt Premier Mark Rutte. "Maar we stoppen met handen schudden.". Kortom, de standaard hygiëne die in de meeste Aziatische landen dagelijkse kost is. De maanden maart-juni werden de maatregelen wel verstrengd (horeca sluiten, geen evenementen, scholen sluiten, winkels sluiten, etc.), maar nog steeds geen verplichting van het dragen van een mondmasker.

Toen ik eind juli op vakantie ging in Amsterdam, was het eigenlijk een aanzet om te ontsnappen aan de maatregelen die in België verstrengd werden. In Nederland werd er namelijk niet gewerkt met bubbelsystemen, zoals in België. Er geldt enkel de regel van 1,5m afstand te houden van mensen die niet tot je gezin behoren. Evenementen mochten georganiseerd worden. De verschillende horecazaken, winkels, culturele faciliteiten, etc. zijn allemaal (opnieuw) open. Nu, deze maatregelen zijn zeer gelijkaardig aan die van België (in het begin van juli), maar de voornaamste reden dat ik naar Amsterdam wilde ‘ontsnappen’ was de mentaliteit rond deze maatregelen. Iedereen gaat veel ‘lakser’ om met de regels. Als je een mondmasker droeg, werd je vreemd bekeken of kreeg je zelfs opmerkingen naar je hoofd gekegeld. Het straatbeeld werd dus niet overmeesterd door mondmaskers, waardoor je ook niet het gevoel had dat het virus bestond in de Amsterdamse binnenstad. Daarom leek de stad een ideale toevluchtsoord om te ontsnappen aan het corona-gebeuren in België.

Ik bleef logeren bij een vriend van mij, die op kot zat in Amsterdam. Hij vertelde mij dat hij blij was dat hij op zijn kot/appartement was gebleven tijdens de lockdown. Deze ruimte was groter dan de ruimte die hij bij zijn ouderlijk huis ter beschikking had. Zijn appartement is een typische studio, zoals je in Leuven ook frequent aantreft. Alle nodige faciliteiten waren aanwezig (keuken, sanitair, kleine terrasruimte, etc.). De lessen van de universiteit werden online gegeven, zoals in de meeste landen het geval was. Hierdoor had hij moeten investeren in een bureau, die voordien nog niet aanwezig was. Deze zorgde ervoor dat hij zijn appartement moest herinrichten, zodat alles opnieuw een logische plaats kon krijgen (inclusief zijn nieuwe bureau). Het nieuwe normaal forceerde hem dus om zijn appartement geschikter te maken voor ‘thuiswerk’.

Daarnaast nodigde hij vaak vrienden uit, om de lockdown wat minder eenzaam te maken. Hij merkte echter wel op dat hij spullen tekort had om zijn vrienden steeds deftig te ontvangen. Soms moest er iemand op de grond zitten, of waren er glazen tekort (ook omdat er wel eens eentje op de grond kapot viel). Hij benadrukte mij wel dat hij de lockdown op een andere manier ervaren heeft als zijn ouders/vrienden in België.

Er was veel minder sprake van sociaal isolement, en men had veel minder het gevoel dat het coronavirus effectief ‘aanwezig was’ in de stad. Dit kwam o.a. door de communicatie & beslissingen van de Nederlandse overheid omtrent het virus en de maatregelen. De bevolking was als het ware in 2 verdeeld: mensen die het risico niet wilden nemen het virus op te lopen, en mensen die zich niet bedreigd voelden en hun ‘normale’ leven verder zetten.

“Als je een mondmasker droeg, werd je vreemd bekeken of kreeg je zelfs opmerkingen naar je hoofd gekegeld.”

De afbeelding kan niet weergegeven worden Figuur 3 - Hart onder de riem, in Amsterdamse straat

Design for Change

Hetgeen ik geleerd heb van deze analyse, is dat niet enkel de leefomgeving bepaalt hoe je een crisis ervaart. De communicatie & beslissingen door overheidsinstanties over de crisis en de maatregelen zijn ook een belangrijke spilfiguur. Het straatbeeld van een stad wordt enorm bepaald door de maatregelen die genomen zijn en hoe mensen deze maatregelen naleven. Dit straatbeeld bepaalt dan ook op zijn beurt hoe de architectuur (van de stad en de eigen woning) al dan niet anders beleefd worden. Kortom vind ik het opmerkelijk hoe beslissingen van hogerop zo’n enorme impact hebben op de beleving van een leefomgeving. Vallen dit soort beslissingen dan ook onder de noemer ‘architectuur’?

De afbeelding kan niet weergegeven worden Figuur 4 - Straatbeeld Amsterdam via https://www.ad.nl/binnenland/corona-maakt-comeback-bijna-1000-nieuwe-gevallen-in-een-week~a27e26b4/